ХЗХоршооны журам

                                                                    Дүрмийн  1-р хавсралт

 Õàäãàëàìæèéí ¿éë÷èëãýýã çîõèöóóëàõ æóðàì

              Íýã. Åðºíõèé ç¿éë

1.1.       Ýíýõ¿¿ æóðìûã “ ……………………………………. г.” õàäãàëàìæ çýýëèéí õîðøîî íü (öààøèä õîðøîî ãýõ) õàäãàëàìæòàé õîëáîãäñîí á¿õ ¿éë àæèëëàãààíä ìºðäºíº.

1.2.        Òóñ æóðìàíä ººð÷ëºëò îðóóëàõ àñóóäëûã Õîðøîîíû Òýðã¿¿ëýõ çºâëºë (öààøèä ÒÇ ãýõ)-èéí õóðëààð õýëýëö¿¿ëæ áàòëóóëíà.

1.3.        Òóñ æóðìûí õýðýãæèëòýíä ÒÇ, õÿíàí øàëãàõ çºâëºë õÿíàëò òàâüæ, ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëëàãààíäàà ìºðäëºã áîëãîí àæèëëàõ ¿¿ðãèéã ÿéöýòãýõ çàõèðàë õ¿ëýýíý.

1.4.        Õîðøîîíû ãèø¿¿äèéí õàäãàëàìæèéã áàéðøóóëàõ, õàäãàëàìæèéí æóðìàíä íýìýëò ººð÷ëºëò îðóóëàõ õýðýãöýýã òîäîðõîéëîõ, õàäãàëàìæ áàéðøèõ õóãàöààíû õºäºë㺺íèé ¿éë ÿâöàä õÿíàëò òàâèõ ¿¿ðãèéã ÿéöýòãýõ çàõèðàë õ¿ëýýíý.

             Õî¸ð. Õàäãàëàìæ áàéðøóóëàõ çàð÷èì

2.1.        Õîðøîîíû õàäãàëàìæèéí ¿éë àæèëëàãààíä  äàðààõü çàð÷ìóóäûã áàðèìòàëíà.

2.2.        Õàäãàëàìæèéí òîîöîîëëûã æóðìûí äàãóó õóãàöààíä íü ¿íýí çºâ ãàðãàõ, õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷èéí áîëîí ã¿éöýòãýõ çàõèðëûí áàéíãûí õÿíàëòàí äîð áàéõ

2.3.        Õàäãàëàìæòàé õîëáîîòîé àëèâàà õºäºë㺺íèéã õèéõäýý õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷èéí ãèø¿¿íèé äýâòýð áà õîðøîîí äýýð áàéðëàõ õàäãàëàìæèéí íýðèéí êàðòàí äýýðõ ºìíºõ õºäºëãººí¿¿äèéã ¿íäýñ áîëãîíî.

2.4.        Õóãàöààã¿é õàäãàëàìæèéí õºäºë㺺íòýé õîëáîãäîí ãàðàõ õîðøîîíû ìºíãºí óðñãàëûã ýðñäýëýýñ ñýðãèéëýõ, ñààäã¿é áàéëãàõ

2.5.        Ñàíõ¿¿ãèéí ñàõèëãà áàòûã ÷àíä ñàõèõ

             Ãóðàâ. Õàäãàëàìæ áàéðøóóëàõ íºõöºë

3.1.        Õàäãàëàìæèéí õóãàöàà: Õàäãàëàìæ áàéðøóóëñàí ºäðººñ ýõëýí ¿íäñýí õàäãàëàìæèéã òºëæ äóóñàõ õ¿ðòýëõ õóãàöààã õàäãàëàìæ áàéðøèõ õóãàöàà ãýíý.

3.1.1.    Õóãàöààã¿é (çºâõºí íýã ñàðûí õóãàöààòàé áîë õóãàöààã¿éä òîîöîãäîíî).

Õóãàöààòàé

À. 3 ñàð

Á. 3-6 ñàð

Â. 6-ààñ äýýø

3.2.      Õîðøîîíä áàéðøóóëæ áóé õàäãàëàìæ íü:

3.2.1.    Õóãàöààíû õóâüä:

à). Õóãàöààòàé (Õàäãàëóóëàã÷ íü Õîðøîîíîîñ òîãòîîñîí íºõöëèéã çºâøººð÷, òîäîðõîé õóãàöàà çààæ, ýíý õóãàöààíû òóðøèä á¿õ òºðëèéí çàðëàãûí ã¿éëãýý õèéõã¿é áàéõ íºõö뺺ð Õîðøîîòîé õàäãàëàìæèéí ãýðýýã áè÷ãýýð áàéãóóëæ /öààøèä ãýðýý ãýõ/ õàäãàëóóëñàí ìºíãºí õàäãàëàìæèéã õóãàöààòàé ìºíãºí õàäãàëàìæ ãýíý). 

 á) Õóãàöààã¿é (õàäãàëóóëàã÷ íü õîðøîîíîîñ òîãòîîñîí ãèø¿¿äýä çàðëàñàí íºõöëèéã çºâøººð÷, 1 (íýã) ñàð áóþó òîäîðõîé áóñ õóãàöààãààð õàäãàëóóëñàí ìºíãºí õàäãàëàìæèéã õóãàöààã¿é ìºíãºí õàäãàëàìæ ãýíý).

3.2.2.   Âàëþòûí òºðëèéí õóâüä õàäãàëàìæ íü:

à. Ìîíãîë òºãðºãèéí               á. Àìåðèê äîëëàðûí  ãýæ   àíãèëàãäàíà.

3.3.      Õàäãàëàìæèéí õ¿¿:

3.3.1.   à.  Òºãðºã  Õóãàöààã¿é          0.8%

            á. 3 ñàð               %

            â. 3-6 ñàð            %

            ã. 6-ààñ äýýø  

3.3.2.     à. Àìåðèê  äîëëàð  Õóãàöààã¿é    0.5%

            á.  3 ñàð          %

            â. 3-6 ñàð        %

            ã. 6-ààñ äýýø õóâü

ĺðºâ. Õàäãàëàìæèéí ãýðýý

4.1 Õàäãàëàìæèéí ãýðýýíèé çîõèöóóëàëò:

1. Õàäãàëàìæ çýýëèéí õîðøîî íü ìºíãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýãýýð õàäãàëóóëàã÷èéí ìºíãèéã õàäãàëàõ, ò¿¿íèéã õàäãàëóóëñàí áóþó ýðõ á¿õèé ýòãýýäýä ýðã¿¿ëýí ºãºõ, õàðèó òºëáºð õ¿¿ òºëºõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.

2. ̺íãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýíä õàäãàëàëòûí õóãàöàà, õàäãàëóóëàõ ìºíãºíèé ä¿í, õ¿¿ òîîöîõ æóðàì, ìºíãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýã öóöëàõ íºõöºë, ãýðýýãýýð õ¿ëýýñýí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýýã¿éí òºëºº õ¿ëýýõ õàðèóöëàãà, õî¸ð òàëûí õàðèëöàí ýäëýõ ýðõèéã çààíà.

3. ̺íãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýý íü õàäãàëàìæ  ýçýìøèã÷èä áàéðëàõ. Õîðøîîíîîñ  îëãîñîí òàìãà òýìäýã õºäºë㺺í á¿ðèéã òóñãàí õàðóóëñàí ãèø¿¿íèé äýâòýðèéí õàìò õ¿÷èí òºãºëäºð òîîöîãäîõ áºãººä ò¿¿íèéã áè÷ãýýð õèéíý.

4. ̺íãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýã òîäîðõîé áà òîäîðõîé áóñ õóãàöààãààð áàéãóóëæ áîëíî.

5. ̺íãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýã òîäîðõîé áóñ õóãàöààãààð áàéãóóëñàí áîë õàäãàëàã÷ íü õàäãàëóóëàã÷èéí õ¿ññýí ¿åä ò¿¿íèé õàäãàëóóëñàí ìºíãèéã áóöààí ºã÷ õ¿¿ òºëºõ ¿¿ðýãòýé.

6. ̺íãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýã òîäîðõîé õóãàöààãààð áàéãóóëñàí áîë õàäãàëàã÷ íü óã õóãàöàà äóóññàíû äàðàà õàäãàëóóëàã÷èéí àíõíû øààðäëàãààð ìºíãèéã áóöààí ºã÷, õ¿¿ òºëºõ ¿¿ðýãòýé. Õàäãàëóóëàã÷ íü õàäãàëàìæàà ýðã¿¿ëýí òàòàõ áîëîí õóãàöàà ñóíãàõ òóõàéãàà õîðøîîíû ýðõ á¿õèé àæèëòàíä 24-72 öàãèéí ºìíº ìýäýãäýõ øààðäëàãàòàé.

7. Õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí ãýðýýíä çààñàí õóãàöàà äóóññàí áîëîâ÷ õàäãàëóóëàã÷ íü ìºí㺺 áóöààí àâàõ òóõàé, ýñâýë ãýðýýã äàõèí ñóíãóóëààã¿é, ýíý òóõàé ãýðýýíä àíõ òîõèðîëöîîã¿é áîë ãýðýýíèé õóãàöàà äóóññàí ºäðººð òàñàëáàð áîëãîí óã ìºíãºí õàäãàëàìæèéã õóãàöààã¿éä òîîöîæ, õîéøèõ õóãàöààíä õ¿¿ã õóãàöààã¿é ìºíãºí õàäãàëàìæèéí àäèë õýìæýýãýýð òîîöíî.

8. Õýðýâ õóãàöààòàé ìºíãºí õàäãàëàìæèéí õóãàöàà äóóñàõàä òîäîðõîé õóãàöààãààð ñóíãàõààð ãýðýýíä çààñàí áîë ãýðýý íü ãýðýýíä çààñàí õóãàöààãààð ñóíãàãäàíà.

9. Òîäîðõîé õóãàöààãààð áàéãóóëñàí ìºíãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýã õàäãàëàã÷ íýã òàëûí ñàíàà÷èëãàà𠺺ð÷ëºõ áóþó õóãàöààíààñ ºìíº ñóíãàõ ýðõã¿é.

10. ̺íãºí õàäãàëàìæèéí õàðèëöàà íü õàðèëöóóëàã÷ õàäãàëàã÷èä õàíäàí ìºí㺺 õàäãàëóóëàõ òóõàé õ¿ñýëò ãàðãàí ãýðýý áàéãóóëæ , îðëîãèéí ã¿éëãýý õèéñíýýð ýõýëæ , ìºíãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýíèé ¿¿ðýã áèåëýãäýæ õàäãàëóóëàã÷ íü õàäãàëàìæèéí äàíñàà õààñíààð ìºíãºí õàäãàëàìæèéí õàðèëöàà äóóñãàâàð áîëíî.

11. Õàäãàëàìæèéí ãýðýýã ñóíãàõ õóãàöàà íü õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí äîîä õóãàöààíààñ áàãàã¿é áàéíà.

12. Õàäãàëàìæèéí õóãàöààíû äîîä õÿçãààðûã Õîðøîîíû òýðã¿¿ëýõ çºâëºëèéí õóðëààð áàòàëñàí õîðøîîíû õàäãàëàìæ õ¿ëýýí àâàõ áîäëîãîîð çîõèöóóëàãäàíà.

13. Õàäãàëóóëàã÷ íü õàäãàëàã÷òàé áàéãóóëñàí ãýðýýíèé õóãàöàà äóóñàõààñ ºìíº çàðëàãûí ã¿éëãýý õèéõã¿é áàéõ, çàéëøã¿é òîõèîëäîëä çàðëàãûí ã¿éëãýý õèéõýýð áîë õ¿ñýëòèéã áè÷ãýýð ãàðãàæ, ãýðýýíä ººð÷ëºëò îðóóëíà.

14. Õýðýâ õàäãàëàã÷ õàäãàëàìæèéí ãýðýýã çºð÷âºë çºð÷ëèéí óëìààñ õàäãàëóóëàã÷èä ó÷èðñàí õîõèðëûã 48 öàãèéí äîòîð áàðàãäóóëíà.

4.2 ̺íãºí õàäãàëàìæèéí õ¿¿

1. Õîðøîî íü õàäãàëóóëàã÷èä ìºíãºí õºðºí㺺 õàäãàëóóëñàíû òºëáºð áîëãîí õ¿¿ òºëíº.

2. Òºãðºãèéí áîëîí ãàäààä âàëþòûí õàäãàëàìæèä òºëºõ õ¿¿íèé õóâü õýìæýýã Õîðøîîíû ÒÇ-èéí õóðëààð áàòàëíà.

3. Õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí õ¿¿íèé õóâü õýìæýý íü ìºíãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýíä çààñàí õóãàöààã äóóñòàë àíõ òîõèðîëöñîí õýâýýð áàéíà.

4. ̺íãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýíä çààñàí õ¿¿ãèéí õýìæýý ººð÷ëºã人ã¿é òîõèîëäîëä õóãàöààòàé ìºíãºí õàäãàëàìæèä îðëîãûí ã¿éëãýý õèéâýë õ¿¿ã óã ãýðýýíèé äàãóó õýâýýð ìºðäºíº. Õàäãàëàã÷èéí òîãòîîñîí õ¿¿ãèéí õýìæýý ººð÷ëºãäñºíººñ õîéøõè õóãàöààíä õèéñýí àëèâàà îðëîãûí  õóâüä  ìºíãºí  õàäãàëàìæèéí ãýðýýã øèíýýð áàéãóóëíà. 

5. Õóãàöààã¿é ìºíãºí õàäãàëàìæèéí õ¿¿ãèéí õýìæýýã õàäãàëàã÷ààñ ººð÷ëºõ òîõèîëäîëä øèíýýð ãýðýý õèéñýí ºäðººñ òîîöîæ ýõýëíý.

6. Õîðøîî íü õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷ íýã á¿ðýýð ñàð á¿ð îëãîõ õ¿¿ã õóðèìòëóóëàí òîîöîæ õ¿¿ãèéí ºãëºãèéí á¿ðòãýë õºòºëíº.

7. Õóãàöààã¿é õàäãàëàìæ áà õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí ãýðýýíä õàäãàëóóëàã÷ íü ñàð á¿ð õ¿¿ã àâ÷ áàéõààð çààñàí õàäãàëàìæèéí õ¿¿ã ýíãèéí õ¿¿íèé òîîöîîëëîîð õ¿¿ áîäíî.

8. Õóãàöààòàé áà ãýðýýò õóãàöààíä õàäãàëóóëàã÷ ãýðýýò õóãàöààíäàà õàäãàëàìæ áîëîí õ¿¿íäýý çàðëàãûí õºäºë㺺í îðóóëàõã¿é õàäãàëàìæèíä íèéëìýë õ¿¿ãèéí òîîöîîëëîîð õ¿¿ áîäíî.

9. Õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí ¿ëäýãäýë äýýð ¿¿íòýé àäèë õýìæýýíèé õóãàöàà á¿õèé õàäãàëàìæèéí îðëîãî îðâîë øèíýýð ãýðýý õèéõ øààðäëàãàã¿é õàðèí õàäãàëàìæèéí õýìæýýã ºñãºí òîîöîîëëûã öààø ¿ðãýëæë¿¿ëíý.

10. Õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí ãýðýý äóóñàõàä õàäãàëóóëàã÷ õóãàöàà ñóíãàâàë õ¿¿ãèéí

õóâèéã ñóíãàñàí õóãàöààíä çààñàí õóâèàð òîîöîîã õèéíý.

11. Äîîðõè òîõèîëäîëä òîäîðõîé õóãàöààòàé ìºíãºí õàäãàëàìæèéí õóãàöààò ÷àíàð õýâýýð áàéíà.    ¯¿íä:

1/ Ãýðýýíä òîõèðñîíû äàãóó õóãàöàà äóóñìàãö ãýðýýíèé õóãàöàà ñóíãóóëñàí òîõèîëäîëä;

2/  Ãýðýýíèé õóãàöàà äóóññàí ºäºð õ¿¿ãýý àâàõ áóþó çàðëàãà ãàðãàñàí áîëîâ÷ äàõèí ãýðýýíèé õóãàöàà ñóíãàñàí áîë;

3/ Õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí õ¿¿ ººð÷ëºãäñºíèéã õàðãàëçàõã¿éãýýð õàäãàëóóëàã÷ íü ãýðýýíèé õóãàöàà äóóñìàãö ãýðýýã ñóíãàõààð òîõèðîëöñîí áîë;

4.3 Õàäãàëóóëàã÷, õàäãàëàã÷èéí ýðõ ¿¿ðýã 

  1. Èðãýíèé õóóëèéí 367 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó ìºíãºí õàäãàëàìæèéí ãýðýýíä çààñíààð õàäãàëóóëàã÷, õàäãàëàã÷ íàð äàðààõ ýðõ, ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëíý.
  2.  Õàäãàëóóëàã÷ íü äîð äóðüäñàí ýðõ ýäýëíý.   

à/  Õàäãàëóóëñàí ìºíãºí õºðºí㺺 çàõèðàí çàðöóóëàõ;

á/ ̺íãºí õàäãàëàìæèíäàà ãýðýýíä çààñíû äàãóó õ¿¿íèé îðëîãî àâàõ;

â./ ̺íãºí õàäãàëàìæèéí íýðèéí äàíñíû ã¿éëãýý, ¿ëäýãäýëèéã õàäãàëàìæèéí äýâòðèéí ã¿éëãýý ¿ëäýãäýëòýé òóëãàí øàëãàõ;

ã/  ̺íãºí õàäãàëàìæèéã õîëáîãäîõ õóóëèéí äàãóó õàìòðàí ºì÷ëºõ, èòãýìæëýë îëãóóëàõ, ºâë¿¿ëýõ, ãýðýýñëýõ, áýëýã áîëãîõ, øèëæ¿¿ëýõ;

ä/ Õîðøîî ãýðýýíèé ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýýã¿éãýýñ ó÷èðñàí õîõèðëûã àðèëãóóëàõààð ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàä õàíäàõ, ø¿¿õýä íýõýìæëýõ;

  1. Õàäãàëóóëàã÷ íü äîð äóðüäñàí ¿¿ðãèéã õ¿ëýýíý. 

à/ Õàäãàëóóëàã÷ íü ìºíãºí õàäãàëàìæèéí çàðëàãûí ã¿éëãýýã õèéõäýý ººðèéí áèåýð èðãýíèé ¿íýìëýõ, õîðøîîíû ãèø¿¿íèé ¿íýìëýõòýé èðæ àâàõ, øèëæ¿¿ëýõ;

á/ ̺íãºí õàäãàëàìæèéã õàìòðàí ýçýìøèõ, èòãýìæëýë îëãîõ, ºâëºõ, ãýðýýñëýõ, áýëýãëýõ øèëæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã õîëáîãäîõ õóóëüä íèéö¿¿ëýõ;

â/ Õóãàöààòàé ìºíãºí õàäãàëàìæààñ ãýðýýíä çààñàí õóãàöàà äóóñàõ õ¿ðòýë çàðëàãûí ã¿éëãýý õèéõã¿é áàéõ;

ã/ Õýðýâ õóãàöààòàé õàäãàëàìæíààñ õóãàöàà äóóñààã¿é ¿åä çàðëàãûí ã¿éëãýý õèéñýí òîõèîëäîëä õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí õ¿¿ã àíõíààñ íü õóãàöààã¿é õàäãàëàìæèéí õ¿¿ãýýð áîäíî.;

ä/ Õýðýâ òîäîðõîé øàëòãààíààð õóãàöààòàé áàéðøóóëñàí õàäãàëàìæèíäàà çàðëàãûí õºäºë㺺í îðóóëàõ øààðäëàãàòàé áîë 1-3 õîíîãèéí ºìíº Õîðøîîíû ýðõ á¿õèé àæèëòàíä ìýäýãäýæ õ¿ñýëòýý áè÷ãýýð ãàðãàíà.;

  1. Õàäãàëàã÷  /õîðøîî/ íü äîîðõè ýðõ ýäýëíý.

à/ Õàäãàëàìæèéí òºðºë, õ¿¿íèé õóâü õýìæýý, õóãàöàà, áóñàä ¿éë÷èëãýýíèé òàëààð ãèø¿¿äýä ìýäýýëýõ;

á/ Õàäãàëóóëàã÷èéí íýð äýýð íýðèéí äàíñ õºòºëæ õàäãàëàìæèéí äýâòýð íýýõ;

â/ Õàäãàëàìæèéí ã¿éëãýý õèéõäýý õàäãàëóóëàã÷èéã áèå÷ëýí áàéëãàæ, õàäãàëàìæèéí äýâòýð, èðãýíèé ¿íýìëýõèéã ¿íäýñëýí, íýðèéí äàíñàíä çóðàãäñàí áàòàëãààò ãàðûí ¿ñãèéí çàãâàðòàé ã¿éëãýýíèé áàðèìòàíä çóðñàí ãàðûí ¿ñãèéã òóëãàí øàëãàí õÿíàõ;

ã/ Õàäãàëóóëàã÷èéí áè÷ñýí îðëîãî, çàðëàãûí îðäåðò çóðñàí ãàðûí ¿ñýã áàòàëãààò ãàðûí ¿ñãèéí çàãâàðààñ çºð¿¿òýé áàéâàë ã¿éëãýý õèéõýýñ òàòãàëçàõ. ¯¿íèéã çºð÷ñºíººñ ÿìàð íýãýí ìàðãààí ãàðâàë ã¿éëãýý õèéñýí àæèëòàí õàðèóöíà. ;

ä/ Ãýðýýíä çààñíààñ èë¿¿,äóòóó õ¿¿ îëãîãäñîí òîõèîëäîëä çàëðóóëàõ;

5 Õàäãàëàã÷ íü äîîðõè ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.

à/Õàäãàëóóëàã÷èéí ìºíãºí õºðºíãºíººñ çºâõºí ººðèéíõ íü çºâøººðºë áóþó äààëãàâàðààð ã¿éëãýý õèéõ;

á/ Õàäãàëàìæèéí ãýðýýã òîäîðõîé áóñ õóãàöààãààð /õóãàöààã¿é õàäãàëàìæ/ áàéãóóëñàí áîë õàäãàëàã÷ Õîðøîî íü õàäãàëóóëàã÷èéí õ¿ññýí öaãò íü ò¿¿íèé õàäãàëóóëñàí ìºíãèéã õ¿¿íèé õàìò áóöààí îëãîõ;

â/ Õàäãàëàìæèéí ãýðýýã òîäîðõîé õóãàöààãààð áàéãóóëñàí áîë óã õóãàöààã äóóññàí íºõöºëä õàäãàëóóëàã÷èéí àíõíû øààðäëàãààð ìºíãèéã õ¿¿ãèéí õàìò áóöààí îëãîõ;

ã/ ̺íãºí õàäãàëàìæèéí õ¿¿ã ãýðýýíä çààñàí õóâü õýìæýýíèé äàãóó ãýðýýãýýð òîõèðñîí õóãàöààíä ¿íýí çºâ áîäîæ îëãîõ;

ä/ Õàäãàëóóëàã÷ààñ õóóëü ç¿éí äàãóó áàðèìò áè÷ãèéã ¿íäýñëýí ºâë¿¿ëýõ, ãýðýýñëýõ, áýëýãëýõ, øèëæ¿¿ëýõ, ã¿éëãýý õèéõ;

å/ Õàäãàëóóëàã÷èéí äàíñíû íóóöûã ÷àíä õàäãàëàõ;

¸/ Áóðóóòàé ¿éë àæèëëàãààã õóóëèéí áàéãóóëëàãààñ òîãòîîñîí áîë õàäãàëóóëàã÷èä ó÷èðñàí õîõèðëûã íºõºí òºëºõ ;

æ/ Õîðøîîíû àæèëòàí õàäãàëàìæèéí ãýðýýíèé íºõöºëä óðüä÷èëàí òîõèðîîã¿é áîë õóãàöàà äóóñààã¿é áàéõàä ººð÷ëºëò îðóóëàõ, çàñâàð õèéõã¿é áàéõ;

ç/ Õîðøîîíû àæèëòàí õàäãàëàìæèéã ýçýìøèã÷ áîëîí õàìòðàí ýçýìøèã÷èéí îâîã íýð, ïàñïîðò, èðãýíèé ¿íýìëýõ, ðåãèñòðèéí äóãààðûã íýðèéí äàíñàíä òýìäýãëýí, áàòàëãààò ãàðûí ¿ñãèéã äàíñ áîëîí õàäãàëàìæèéí ãýðýýíä çààâàë çóðóóëñàí áàéõ ¿¿ðýãòýé;

              Òàâ. ̺íãºí õàäãàëàìæ íýýõ

5.1 Õîðøîîíä õàäãàëàìæ áàéðøóóëàõûí òóëä Õîðøîîíû ãèø¿¿í áàéõ ¸ñòîé. Ãèø¿¿íýýð ýëñýõèéí òóëä:

            à/ Ãèø¿¿íýýð ýëñýõ òóõàé õóâèéí ºðãºäºë ãàðãàæ  õîðøîîíû òýðã¿¿ëýõ çýðãèéí õóðëààð õýëýëö¿¿ëíý.

            á / Ǻâøººðºãäñºí  òîõèîëäîëä:

-Õóâü íèéë¿¿ëñýí õºðºí㺠îðóóëíà. /õóâü íèéë¿¿ëñýí õºðºíãèéí äîîä õýìæýý 300000 òºãðºã/

-Ãèø¿¿íèé  õóðààìæ   íýã  óäàà 30000  òºãðºã

-2% öýýæ çóðàã /ñ¿¿ëèéí ¿åèéí/

5.2     Õàäãàëàìæèéí äàíñàíä íýðèéí äàíñ íýýæ, íýðèéí äàíñûã äàâõàðäóóëàõã¿é äóãààðëàí, õàäãàëàìæòàé õîëáîîòîé Õîðøîîíû àíõàí øàòíû á¿ðòãýë¿¿äèéã õºòºëíº. Ýíý á¿ðòãýëä á¿ðòãýãäñýí äóãààð íü õàäãàëàìæèéí íýðèéí äàíñíû äóãààðòàé èæèë áàéíà. Á¿ðòãýëä õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷èéí îâîã íýð, äàíñíû äóãààð, õàÿã, ìºíãºíèé ä¿í, õóãàöàà, õ¿¿ã áè÷íý. Õààõ ¿åä õààñàí òóõàé òýìäýãëýë çààâàë õºòºëíº.

5.3     ̺íãºí õàäãàëàìæ øèíýýð íýýõýä õîðøîîíû àæèëòàí íýðèéí äàíñ, õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷èéí äýâòýð, õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí ãýðýýã çîõèõ àñóóëòûí äàãóó òîâ÷ëîõã¿é, òîäîðõîé, ¿íýí çºâ áè÷èæ õàäãàëóóëàã÷èéí ãàðûí ¿ñãýýð áàòàëãààæóóëíà. Ýíý ãàðûí ¿ñãèéã áàíêíû àæèëòàí õàäãàëàìæèéí îðëîãî, çàðëàãà á¿õ ã¿éëãýýíèé áàðèìòàíä õàäãàëàìæèéã ýçýìøèã÷ íü ìºí áîëîõûã òîãòîîõîä çàãâàð áîëãîí àøèãëàíà.

5.4     Õàäãàëàìæèéí õóãàöààã ñóíãàõààñ ºìíº,  ºìíºõ õóãàöààíû õ¿¿íèé òîîöîîã õèéæ  ñóíãàñàí ºäºð   áàéãàà ¿ëäýãäýëèéã òîäîðõîéëæ, íýðèéí äàíñ áîëîí äýâòýðò áè÷èëò õèéñíèé äàðàà õ¿¿, õóãàöààã òîõèð÷ ãýðýýíèé ñóíãàëò ãýñýí õýñýãò òóñãàæ   2 òàë ãàðûí ¿ñýã çóðæ  áàòàëãààæóóëíà.

5.5     Õýðýâ  ãýðýýíèé  ñóíãàëò  õèéõäýý  äýýðõè øààðäëàãûã  õàíãààã¿é  áîë  ñóíãàëòûã  õ¿÷èíã¿éä   òîîöîí ¿¿íýýñ ãàðàõ õîõèðëûã õàðèëöàí õî¸ð òàë õàðèóöíà.

5.6  ªäºð á¿ð ãýðýýíèé õóãàöàà äóóñàæ áóé ìºíãºí õàäãàëàìæèéí äàíñíû ò¿¿âýð õèéæ õàäãàëàìæèéí ãýðýýã øàëãàí ¿çñýíèé ¿íäñýí äýýð ãýðýýíä øóóä ñóíãàãäàõààð óðüä÷èëàí òîõèðîîã¿é áîë õóãàöààã¿é õàäãàëàìæèíä øèëæ¿¿ëýí õ¿¿íèé òîîöîî õèéíý.

5.7  Íàñàíä õ¿ðýýã¿é õ¿¿õäèéí íýð äýýð íýýñýí õàäãàëàìæèéã ýöýã, ýõ õóóëü ¸ñíû àñðàí õàìãààëàã÷ íü ýçýìøèæ áàéãààä 16 íàñ õ¿ð÷ èðãýíèé ¿íýìëýõ àâñàí ¿åä ò¿¿íä øèëæ¿¿ëýí ýçýìø¿¿ëíý. Øèëæ¿¿ëãèéã çºâõºí ýöýã, ýõ, àñðàí õàìãààëàã÷ áîëîí øèíýýð ýçýìøèã÷ õî¸ð èðãýíèé ¿íýìëýõòýéãýý áèåýð èðñýí òîõèîëäîëä õèéæ ºãíº.

5.8  Õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷èéí äýâòýð, ãýðýý, ãýðýý öóöëàõ ºðãºäºë, îðëîãî, çàðëàãûí îðäåð çýðýã ìàÿãòíóóä íü òîãòîîñîí ¿íýòýé áàéõ áà ýíý íü ãèø¿¿íèé àíõ Õîðøîîíä ýëññýí ãèø¿¿íèé õóðààìæààñ ñóóòãàãäàæ áîëíî.

5.9  Õýðýâ õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷ Õîðøîîíä ìºí çýýëäýã÷ áàéãààä çýýëýý õàäãàëàìæààðàà íºõºí òºëºõ õ¿ñýëò ãàðãàñàí òîõèîëäîëä õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷èéí ººðèéí õ¿ñýëò ãàðãàñàí ºðãºäëèéã ¿íäýñëýí Õîðøîîíû çýýë áà õàäãàëàìæèéí õóðëààð øèéäíý.

            Çóðãàà. Áóñàä

6.1 ̺íãºí õàäãàëàìæ ò¿¿íòýé õîëáîãäñîí ìýäýýëëèéã çºâõºí õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷èéí øààðäëàãà, ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû õ¿ñýëò, Õóóëèéí áàéãóóëëàãààñ òàâüñàí õ¿ñýëòèéí äàãóó ÿéöýòãýõ çàõèðëûí çºâøººð뺺ð áóñäàä áè÷ãýýð ãàðãàíà.

6.2 Õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷ õàäãàëàìæèíä áàéãàà ìºí㺺 áóñäàä ãýðýýñëýõ áîë Ìîíãîë óëñûí Èðãýíèé õóóëèéí äàãóó ãýðýýñëèéã áè÷ãýýð õèéæ ãàðûí ¿ñãýý áàòàëãààò çàãâàðààð çóðæ, íàòîðèàòààð áàòàëãààæóóëñàí áàéíà.

6.3 Õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷ íàñ áàðñàí áîë ãýðýýñëýë áîëîí õóóëü ¸ñíû ºâ çàëãàìæëàã÷èéã íàòîðèàòààð áîëîí õóóëèéí áàéãóóëëàãà øèéäýõ áºãººä õîðøîî çºâõºí òýäãýýð áàéãóóëëàãààñ ãàðãàñàí àëáàí ¸ñíû øèéäâýðèéã ¿íäýñëýíý.

 6.4 ªâëºã÷ íü òîäîðõîé áîëîîã¿é ìºíãºí õàäãàëàìæíààñ çàðëàãûí ã¿éëãýý ãàðãàõûã õîðèãëîíî.

6.5 ªâëºí ýçýìø¿¿ëñýí ìºíãºíèé òàëààð ºâëºã÷, ºâë¿¿ëýã÷èéí õîîðîíä ìàðãààí ãàðâàë õîðøîî õàðèóöàõã¿é.

6.6 Õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷ íü ìºíãºí õàäãàëàìæèéí îðëîãî, çàðëàãèéí ã¿éëãýýã èòãýìæëýã÷ýýðýý äàìæóóëàí õèéëãýæ áîëíî. Ýíý òîõèîëäîëä Èðãýíèé õóóëèéí 61 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñàí øààðäëàãà õàíãàñàí õ¿÷èí òºãºëäºð èòãýìæëýë, áóþó èòãýìæëýã÷èéí èðãýíèé îðøèí ñóóãàà îðîí íóòãèéí çàõèðãàà áîëîí àæèëëàæ ñóð÷ ýì÷ë¿¿ëæ áàéãàà áàéãóóëëàãûí çàõèðãààãààð ãýð÷ë¿¿ëñýí èòãýìæëýë, èòãýìæëýã÷èéí èðãýíèé ¿íýìëýõèéã ¿íäýñëýí ìºíãºí õàäãàëàìæààñ èòãýìæëýãäñýí õ¿íä ìºíãèéã îëãîæ áîëíî.

6.7 Õàðèí òóõàéí õîðøîîíä àæèëëàäàã õ¿íä èòãýìæëýë ãàðãàæ áîëîõã¿é.

6.8 Õàäãàëàìæ ýçýìøèã÷ õàäãàëàìæèéí äýâòýðýý ¿ðýãä¿¿ëáýë õàäãàëàã÷èä ÿàðàëòàé ìýäýãäýæ, õóó÷íûã õ¿÷èíã¿éä òîîöîæ øèíýýð äýâòýð íýýëã¿¿ëíý.

6.9 Èðãýäèéí õàäãàëàìæèéí íýðèéí äàíñûã çºâõºí õ¿÷èí òºãºëäºð á¿õèé ø¿¿õèéí øèéäâýð, ø¿¿ã÷èéí çàõèðàìæ, ìºðäºí áàéöààã÷èéí òîãòîîëîîð áèò¿¿ìæëýíý. Áèò¿¿ëñýí õàäãàëàìæèéí äàíñíààñ çàðëàãûí ã¿éëãýý õèéõèéã ìºí ø¿¿õèéí øèéäâýðèéí äàãóó ã¿éöýòãýíý.

6.10 Ãýðýýã ýíý æóðìàíä çààñíû äàãóó 2 õóâü ¿éëäýæ, íýã õóâèéã äýâòýðèéí õàìò õàäãàëóóëàã÷èä, íºãºº õóâèéã íýðèéí êàðòàíä õàâñàðãàíà.

6.11 Õàðèí õóãàöàà ñóíãàõ, õóãàöààã¿éä øèëæ¿¿ëýõ, õóãàöààã¿é õàäãàëàìæèéã õóãàöààòàé áîëãîõ, õóãàöààòàé õàäãàëàìæèéí ãýðýýã öóöëàõ òîõèîëäîëä õ¿¿íèé òîîöîî õèéæ êàðò áîëîí õàäãàëàìæèéí äýâòýðò áè÷èëò õèéíý. Áîäîãäñîí õ¿¿íèé ä¿íãýýð õàäãàëàìæèéí ¿ëäýãäýëèéã ºñãºæ, íýðèéí äàíñíû ¿ëäýãäýëèéã øàëãàõ õýðýãñýë áîëãîíî.

6.12 Êàðòíû õºòëºëò íü ãýðýýíèé íºõöºëèéí õýðýãæèëò, ¿íäýñëýëèéã øàëãàõ õýðýãñýë áîëíî.

6.13 Õàäãàëàìæèéí ã¿éëãýý õàðèóöñàí Õîðøîîíû àæèëòàí õàäãàëàìæèéí àæèë ã¿éëãýýòýé õîëáîîòîé òàéëàí ìýäýýã áàòëàãäñàí ìàÿãòààð òîãòîîñîí õóãàöààíä ¿íýí çºâ ãàðãàí èð¿¿ëæ  áàéõ ¿¿ðýãòýé.

 

                                               

                                                            Хоршооны гишүүд

                                                                                                        Дүрмийн 2-р хавсралт  

Çýýëèéí ¿éë àæèëëàãààã çîõèöóóëàõ æóðàì 

Íýã. Åðºíõèé ç¿éë

1.1  Ýíýõ¿¿ æóðìûã “” Õàäãàëàìæ çýýëèéí õîðøîî íü /öààøèä õîðøîî ãýõ/ çýýëòýé õîëáîãäñîí á¿õ ¿éë àæèëëàãààíäàà ìºðäºíº.

1.2  Òóñ æóðìàíä ººð÷ëºëò îðóóëàõ àñóóäëûã Õîðøîîíû Òýðã¿¿ëýõ Ǻâëºë /öààøèä ÒÇ ãýõ/- ººð õýëýëö¿¿ëæ  áàòàëíà.

1.3  Òóñ æóðìûí õýðýãæèëòýíä Õîðøîîíû Òýðã¿¿ëýõ Ǻâëºë, Õÿíàí øàëãàõ çºâëºë õÿíàëò òàâüæ, ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëãààíäàà ìºðäëºã áîëãîí àæèëëàõ ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýõ çàõèðàë õ¿ëýýíý.

1.4  Õîðøîîíû ãèø¿¿äýä çýýë îëãîõ, çýýëèéí æóðàìä íýìýëò ººð÷ëºëò îðóóëàõ õýðýãöýýã òîäîðõîéëîõ, çýýëèéí ñóäàëãààíû ÿâöàä õÿíàëò òàâèõ ¿¿ðãèéã ÒÇ-ýýñ òîìèëñîí Çýýë Áàòëàõ Õîðîî /ÇÁÕ/ õ¿ëýýíý.

Õî¸ð. Çýýëèéí òºðºë

2.1 Õîðøîîíû çýýëèéí ¿éë àæèëëàãààíä äàðààõü çàð÷ìóóäûã áàðèìòàëíà. ¯¿íä:

2.1.1 Ãèø¿¿äèéí áèçíåñèéí ¿éë àæèëëàãààíû öàð õ¿ðýýíä ºãñºí ¿íýëãýýíä òóëãóóðëàõ

2.1.2 Çýýëèéí îëãîëòûí ýðõ ìýäëèéí òºâëºðëèéã ñààðóóëàõ

2.1.3 Çýýëäýã÷èéí ìºíãºí ýðãýëò, õóâü õ¿íèé çàí ÷àíàðûí òîäîðõîéëîëò, áóñàä ãèø¿¿äèéí òîäîðõîéëîëò, ìýäýýëýë, áàòëàí äààëòàíä òóëãóóðëàõ

2.1.4 Çýýëèéí àëèâàà ýðñäýëèéã ñààðóóëàõ

21.5 Ñàíõ¿¿ãèéí õàòóó ñàõèëãà áàòûã áàðèìòëàõ

2.1.6 Õóóëü ýðõ ç¿éã ýðõýìëýõ

2.1.7 Çýýëèéí ò¿¿õýíä òóëãóóðëàõ

2.1.8 Ãèø¿¿äèéí õýðýãöýýíä íèéöñýí óÿí õàòàí áàéõ

2.1.9 Ãèø¿¿äèéí áèçíåñèéí ¿éë àæèëëàãààã õýñýã÷ëýí ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ çàð÷èì ýäãýýð áîëíî.

2.2 Õîðøîîíû çýýë íü äàðààõ òºðºëòýé áàéíà. ¯¿íä:

2.1.1 Õýðýãëýýíèé çýýë: Õîðøîîíû ãèø¿¿íä ãýíýòèéí øààðäëàãààð 1 ñàð õ¿ðòýëõ õóãàöààòàé 1.000.000 òºãðºã õ¿ðòýëõ çýýëèéã   5.5. .%

2.2.2 Ýõíèé çýýë: Õîðøîîíä ãèø¿¿íýýð ýëññýíèé äàðàà àâñàí ýõíèé 2 çýýëèéã õýëíý.

2.2.3 Äóíäàæ çýýë: ýíý íü

1/ Ýõíèé çýýë äýýð ñàéí ò¿¿õ á¿ðä¿¿ëñýí ãèø¿¿äýä   4.5  % õ¿¿òýé îëãîõ çýýë

2/ Õîðøîîíîîñ 6 äàõü çýýëý àâ÷ áàéãàà áºãººä ºìíºõ 5 çýýë äýýð ñàéí ò¿¿õ á¿ðä¿¿ëñýí ãèø¿¿äýä    4   õóâèéí õ¿¿òýé  çýýë  îëãîõ, ãýñýí 2 òºðºëòýé

2.2.4 Òîï çýýë. Ýíý íü:

                        1/ Õîðøîîíîîñ 11 äýõ çýýëýý 7.000.000 õ¿ðòýëõ òºãðºã áóþó ò¿¿íòýé òýíöýõ õýìæýýíèé äîëëàðûí õýìæýýòýéãýýð àâ÷ áàéãàà, ªìíºõ 10 çýýë äýýðýý  ñàéí ò¿¿õ á¿ðä¿¿ëñýí ãèø¿¿íä   3.5   õóâèéí õ¿¿òýé çýýë îëãîõ

                        2/ / Õîðøîîíîîñ 11 äýõ çýýëýý 7.000.000 õ¿ðòýëõ òºãðºã áà ò¿¿íýýñ äýýø õýìæýýòýéãýýð àâ÷ áàéãàà ºìíºõ çýýë¿¿ä äýýðýý ñàéí ò¿¿õ á¿ðä¿¿ëýí 3 õóâèéí õ¿¿òýéãýýð  îëãîõ  çýýë

                                    Ãóðàâ. Çýýëèéí ãýðýý

3.1 Çýýëèéí õýìæýý. Íýã çýýëèéí ãýðýýãýýð îëãîõ ìºíãºí ä¿íãèéí õýìæýýã çýýëèéí õýìæýý ãýíý. Çýýëèéí õýìæýý íü çýýëèéí òºðºë á¿ðò õàðèëöàí àäèëã¿é áàéíà.

            3.1.1 Çýýë îëãîãäîîä á¿ðýí ýðãýæ òºëºãäºõ õóãàöààã íýã ìº÷ëºã ãýíý.

            3.1.2 ̺÷ëºã õîîðîíäûí õóãàöàà àæëûí 10 õîíîã áàéíà.

            3.1.3 Çýýëèéí äýýä õýìæýýã ýíýõ¿¿ æóðàìä çààñàí çýýëèéí õýìæýýíèé õÿçãààðûí õ¿ðýýíä çýýëäýã÷èéí áèçíåñèéí ¿éë àæèëëàãààíä õèéñýí ¿íýëãýýíä òóëãóóðëàí òîãòîîíî.

            3.1.4 Çýýëèéí õýìæýýíèé äýýä õÿçãààð íü õîðøîîíû ººðèéí õºðºíãèéí 40 õóâüòàé òýíö¿¿ áàéíà.

            3.1.5 Ãýíýòèéí çýýëèéí õýìæýý çýýë õ¿ñýã÷èéí ÕÍÕ-ä¿íãèéí 50 õóâèàñ õýòðýõã¿é áàéíà.

            3.1.6 Ýõíèé çýýëèéí õýìæýýã çýýëäýã÷èéí áèçíåñèéí ¿éë àæèëëàãààíä õèéñýí ¿íýëãýýíèé 20 õóâèàð òîîöîæ òîãòîîíî.

            3.1.7 Äóíäàæ çýýëèéí õýìæýýíèé ºñºëòèéí õýìæýýã çýýë àâñàí óäààãààð àíãèëæ, ýõíèé çýýëèéí õýìæýýíä ñóóðèëàí õàâñðàëò 1-ä çààñàí øàòëàëààð òîãòîîíî.

            3.1.8 Çýýëèéí õýìæýýíèé ….. õóâüä õîðøîîíä õºðºí㺠áàéðøóóëñàí ãèø¿¿íä òóõàéí çýýëèéã îëãîõ ýðõ íýýãäýíý.

3.2. Çýýëèéí õ¿¿. Õîðøîîíîîñ îëãîñîí çýýë, õ¿¿ãèéí õóâü 1 ñàð ãýäýã íü 30 õîíîãòîé òýíö¿¿ áàéíà.

            3.2.1 Õîðøîîíû çýýëèéí ñóóðü õ¿¿ã ÒÇ-ººñ òóõàéí ¿åèéí çàõ çýýëèéí íºõöºë áàéäàë, ºðñºë人í, õîðøîîíû çàðäàëûí õýìæýý, çýýëèéí áîëçîøã¿é àëäàãäàëûí õóâü, áàéãóóëëàãûí öààøäûí òîãòâîðòîé  àæèëëàãààã õàíãàõ çýðýã õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéã ¿íäýñëýí òîãòîîíî.

            3.2.2 Ãýíýòèéí çýýëèéí õ¿¿ ñóóðü õ¿¿íýýñ 1.5%-èàð èë¿¿ áàéíà.

3.2.3 Ýõíèé çýýëèéí õ¿¿ ñóóðü õ¿¿íýýñ 0.5%-èàð èë¿¿ áàéíà.

3.2.4 Äóíäàæ çýýëèéí õ¿¿ ñóóðü õ¿¿òýé òýíö¿¿ áóþó 0.5%-èàð áàãà áàéíà.

3.2.5 Òîï çýýëèéí õ¿¿ ñóóðü õ¿¿íýýñ 1.0 áóþó 1.5%-èàð áàãà áàéíà.

3.2.6 Âàëþòûí çýýëèéí õ¿¿ òóõàéí àíãèëàëûí òºãðºãèéí çýýëèéí õ¿¿íýýñ 0.2 ïóíêòýýð äîîãóóð áàéíà.

3.3.        Çýýëèéí õóãàöàà. Çýýë îëãîñîí ºäðººñ çýýë á¿ðýí òºëæ äóóñãàõ õ¿ðòýë õóãàöààã çýýëèéí õóãàöàà ãýíý. Çýýëèéí õóãàöààíû äýýä õÿçãààðûã çýýëèéí òºðºë òóñ á¿ð äýýð äàðààõü áàéäëààð òîãòîîíî.

                                                                                                            Õ¿ñíýãò 1

Çýýëèéí òºðºë

Çýýëèéí õóãàöàà

Ãýíýòèéí

2 ñàð

Ýõíèé

2 ñàð

Äóíäàæ

                              2 ñàð

Òîï

……..ñàð

 

ĺðºâ. Çýýë áàòëàõ õîðîî

4.1 ÇÁÕ-ã Õîðøîîíû Òýðã¿¿ëýõ Ǻâëºëººñ 5-ààñ äîîøã¿é õ¿íèé á¿ðýëäýõ¿¿íòýé áàéãóóëíà.

4.2 ÇÁÕ-ã ÒÇ, ÿéöýòãýõ àëáà, ãèø¿¿äèéí òºëººëºã÷èéã îðîëöóóëàí áàéãóóëíà.

4.3 ÇÁÕ íü äàðààõ ýðõèéã ýäýëæ, ¿¿ðãèéã õ¿ëýýíý. ¯¿íä:

            4.3.1 Çýýëäýã÷èéí áèçíåñ öàð õýìæýýã òîäîðõîéëæ ¿íýëãýýã õèéõ çààâðûã ÿéöýòãýõ àëáàíààñ ãàðãàñàí ñàíàëä ¿íäýñëýí áàòëàõ, íýìýëò ººð÷ëºëò îðóóëàõ, õýðýãæèëòèéã õÿíàõ.

            4.3.2 ÿéöýòãýõ àëáàíààñ õèéñýí çýýëèéí ñóäàëãààíä ¿íýëýëò ä¿ãíýëò ºãºõ, çýýë îëãîõ, ýñ îëãîõ, õîéøëóóëàõ, ñóäàëãàà õèéõýýð áóöààõ çýðýã øèéäâýð¿¿äèéã ãàðãàõ ýðõòýé.

            4.3.3 Çýýëèéí õóãàöààã ñóíãàõ, Ýñ ñóíãàõ øèéäâýðèéã ÿéöýòãýõ Àëáàíû ñàíàëä ¿íäýñëýí ãàðãàíà.

            4.3.4 Çýýëèéí ýðãýí òºëºëòºíä õÿíàëò òàâèõ, ÿéöýòãýõ àëáàíààñ çýýëòýé õîëáîîòîé ¿éë àæèëëàãààã õÿíàõ ¿¿ðýãòýé.

            4.3.5 Çýýëèéí æóðàìä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé àñóóäëààð ÒÇ-ä ñàíàë ãàðãàõ ýðõòýé.

            4.3.6 Õóðëûí èðöèéã ãèø¿¿äèéí åðäèéí îëîíõè îðîëöñîíîîð õ¿÷èí òºãºëäºðò òîîöíî.

            4.3.7 Õóðëûí øèéäâýðèéã 100 õóâèéí ñàíàëààð õ¿÷èí òºãºëäºðò òîîöíî.

            4.3.8 Õóðëûí øèéäâýð íü ÇÁÕ-íû õóðëààñ ãàðãàñàí òîãòîîë, øèéäâýðýýð áàòàëãààæíà.

            4.3.9 Çýýëèéí àæèëòàí íü çýýëäýã÷èéí àíõàí øàòíû ñóäàëãààã õèéõäýý äîîðõè ìýäýýëëèéã á¿ðä¿¿ëæ ÇÁÕ-íä òàíèëöóóëíà. Çýýëèéí ìýäýýëýë íü òóõàéí çýýëäýã÷èéí îíöëîãîîñ õàìààðàí ¿¿ãýýð õÿçãààðëàãäàõã¿é áàéæ áîëíî. ¯¿íä :

4.3.9.1 Õîðøîîíû ãèø¿¿íä ÿìàð ìýäýýëëýýð ýëññýí, ãèø¿¿íèé áàòëàí äààã÷ áàéãàà ýñýõ,

4.3.9.2 Õîðøîîíä áàéðøóóëñàí õºðºíãèéí òàëààðõ ìýäýýëýë

4.3.9.3 Çýýë õ¿ñýã÷èéí ºìíºõ çýýëèéí ò¿¿õ

4.3.9.4 Çýýëèéí æóðàì, øèíý ãèø¿¿íèé ìýäýýëëèéí óóëçàëòàíä îðîëöñîí ýñýõ

4.3.9.5 Ãèø¿¿íèé òàòâàð òºëºëò

4.3.9.6 Çýýë õ¿ñýã÷èéí áèçíåñò õèéñýí äýëãýðýíã¿é ¿íýëãýýíèé ìýäýýëýë

4.3.9.7 Çýýë õ¿ñýã÷ áóñäàä ºð òºëáºðòýé ýñýõ

4.3.9.8 Áàðüöààò õºðºíãèéã ãàçàð äýýð íü øàëãàñàí òóõàé ìýäýýëýë / ºì÷ëºõ, ÷àíàð, áàéðøèë, ¿íýëãýý/

4.4 Ãýíýòèéí çýýë áîëîí çýýë, Çýýëèéí õ¿¿ãèéí õýìæýý òóõàéí ãèø¿¿íèé õóâü íèéë¿¿ëñýí õºðºíãºíººñ õýòðýõã¿é áàéâàë ã¿éöýòãýõ çàõèðàë, çýýëèéí ýäèéí çàñàã÷òàé õàðèëöàí çºâøèëöñºíèé ¿íäñýí äýýð áèå äààæ øèéäâýðëýõ.

                       

            Òàâ. Çýýëèéí áàðüöààò áàòàëãàà

5.1 Õîðøîîíû çýýëèéí áàðüöàà íü äàðààõ òºðºëòýé áàéíà.

            5.1.1 Õóâü÷ëàãäñàí  îðîí ñóóö      

5.2 Çýýëèéí áàðüöàà ýä õºðºí㺠íü äàðààõ ¿íäñýí íºõöºëèéã õàíãàñàí áàéíà.

            5.2.1 Áàðüöàà õºðºí㺠íü ¿ë õºäëºõ õºðºí㺠áàéâàë ¿ë õºäëºõ õºðºíãèéí ãàçðûí á¿ðòãýëòýé áàéõ.

            5.2.2 Áóñäàä áàðüöààíä òàâèãäàõã¿é  áàéõ

            5.2.3 Áàðüöààíû õºðºíãèéã õàìòðàí ºì÷ëºã÷ººñ íîòàðèàòààð ãýð÷ë¿¿ëñýí çºâøººðºë àâàõ

            5.2.4 Òóõàéí áàðüöàà õºðºí㺠çýýë õ¿ñýã÷èéí ººðèéí ºì÷ëºëèéã èëòãýñýí áè÷èã áàðèìòòàé áàéõ

            5.2.5 Áàðüöàà õºðºí㺠íü çàõ çýýëä áîðëîãäîõ ÷àäâàðòàé áàéõ

            5.2.6 Õîðøîîíîîñ òîãòîîñîí áàðüöàà õºðºíãèéí ¿íýëãýý íü çýýë, çýýëèéí õ¿¿ãèéí ä¿íãýýñ 50 õóâèàð èë¿¿ áàéõ

            5.2.7 Çýýëèéí ãýðýýíèé õóãàöàà äóóñàõ õ¿ðòýë áàðüöàà õºðºíãèéí áè÷èã áàðèìò õîðøîîíä õàäãàëàãäàõ áîëîìæòîé áàéõ ýäãýýð áîëíî.

5.5 Çýýëèéí àæèëòàí íü çýýëèéí ºðãºäëèéã õ¿ëýýí àâ÷, øóóðõàé ñóäàëãàà ÿâóóëàí ÇÁÕ-íû ýýëæèò õóðàëä òàíèëöóóëæ, øèéäâýð ãàðãàñíààñ õîéø àæëûí 2 õîíîãûí äîòîð ºðãºäºë ãàðãàã÷èä ìýäýãäýíý.

5.6  ÇÁÕ-íû õóðëûí øèéäâýðò ¿íäýñëýí çýýëäýã÷òýé çýýëèéí ãýðýý áàéãóóëàõ ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýõ çàõèðàë õ¿ëýýíý.

                        Çóðãàà. Çýýëèéí á¿ðòãýë, ýðãýí òºëºëò

6.1 Çýýëèéí àæèëòàí íü çýýëòýé õîëáîîòîé á¿õ á¿ðòãýë òîîöîîã öàã òóõàéä íü ¿íýí çºâ õèéãäñýí ýñýõèéã õÿíàæ  áàéõ

6.2 Çýýëèéí õ¿¿ã ñàð òóòàì õóâèàðûí äàãóó òºë¿¿ëæ, çýýëèéí ãýðýýíèé õóãàöàà äóóñìàãö ¿íäñýí çýýëèéã íîîãäîõ õ¿¿ãèéí õàìò òºë¿¿ëíý

6.3 Çýýëèéí õóãàöàà õýòýðìýãö ýðãýí òºëºëòèéí õ¿¿, ¿íäñýí çýýëèéí òºëºëò, àëäàíãè ãýñýí äàðààëëààð áàðàãäóóëíà.

6.4 Çýýëèéí ãýðýýíä çààñàí ýðãýí òºëºëòèéí õóâèàðûí äàãóó öàã òóõàéä íü çýýëèéí õ¿¿ãýý òºëñºí çýýëäýã÷èéí çýýëèéí õóãàöàà ñóíãóóëàõ òóõàé õ¿ñýëòèéã õ¿ëýýí àâ÷, ¿íäýñëýëèéã ñóäëàí ÇÁÕ-ýýð øèéäâýðë¿¿ëíý.

6.5 Çýýëèéí õóãàöàà ñóíãóóëàõ õ¿ñýëòýý çýýëäýã÷ çýýëèéí ãýðýý äóóñàõààñ 3 õîíîãèéí ºìíº áè÷ãýýð ãàðãàæ, ÿéöýòãýõ Àëáàíä ºãñºí áàéõ.

6.6 Õ¿íäýòãýí ¿çýõ øàëòãààíààð 6.5 çààëò çºð÷èãäñºí áîë õ¿¿, àëäàíãèéã òºë¿¿ëæ, õ¿ñýëòèéã ÇÁÕ-íä òàíèëöóóëàí øèéäâýðë¿¿ëíý.

Äîëîî. Õóãàöàà õýòýðñýí çýýëäýã÷èä àâàõ àðãà õýìæýý, õàðèóöëàãà

7.1 Õîðøîîíû çýýë õóãàöàà õýòýðìýãö äàðààõ õ¿ñíýãòýíä çààñàí äàãóó àðãà õýìæýý øóóðõàé àâ÷ çýýëèéí ºðèéí ¿ëäýãäýëèéã òºëæ  áàðàãäóóëàõ ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýõ çàõèðàë õàðèóöàí ÿâóóëíà.

Õóãàöàà õýòýðñýí õîíîã

Àâàõ àðãà õýìæýý

1-3

Çýýëäýã÷òýé õîëáîî áàðüæ, õóãàöàà õýòð¿¿ëñýí øàëòãààíûã çºâ òîäîðõîéëîõ, çýýëäýã÷èéí ñàíàëûã àâàõ, öààøèä àâàõ àðãà õýìæýýíèé òºëºâëºãºº õóâààðü ãàðãàõ, ãèø¿¿íèé õîðøîîíä áàéðøóóëñàí õºðºíãèéí ãàðàõ õºäºë㺺íèéã çîãñîîõ

3-7

Ãàðãàñàí õóâààðèéí áèåëýëòèéã õÿíàæ, ÇÁÕ-íä ìýäýãäýõ, çýýëäýã÷èä øààðäàõ õóóäàñ ºãºõ, äàâòàí çýýë îëãîõ ýðõèéã ò¿òãýëç¿¿ëýõ

7-14

Õîðøîîíû ãèø¿¿ä  áàòëàí äààã÷ íàðò ìýäýýëæ, çýýëèéã õýðõýí òºë¿¿ëýõ òàëààð çºâëºõ, çýýëäýã÷èä áàðüöàà õºðºíãèéã áîðëóóëàõ òóõàé ñàíóóëàõ

14-21

Íýð õ¿íäýä õàëäàõ, ÒÇ ìýäýýëýõ, äàâòàí çýýë àâàõ ýðõèéã õàñàõ

21-30

Ø¿¿õýä õàíäàõ, áàðüöàà õºðºíãèéã õóðààõ

30-ààñ äýýø

Áàðüöàà õºðºíãèéã áîðëóóëàõ, çýýëèéã àëäàãäàë áîëãîí õààõ  àñóóäëûã ÒÇ-ýýð õýëýëö¿¿ëýõ, ãèø¿¿íýýñ õàñàõ

 

7.2 Çýýëäýã÷ çýýëèéí ãýðýýíä çààñàí òºëáºðèéã õóãàöààíä íü õèéãýýã¿é òîõèîëäîëä õóãàöàà õýòýðñýí íèéò òºëáºðèéí ä¿íãýýñ çýýëèéí õ¿¿ãèéí 20%-èàð íýìýãä¿¿ëñýí õ¿¿ òîîöíî.

7.3 Õóãàöàà õýòýðñýí çýýëèéã òºëæ áàðàãäóóëàõ àæëûã õóóëèéí õ¿ðýýíä ÿâóóëæ, øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä õóóëèéí çºâëºõèéã ãàäíààñ ãýðýýãýýð àâ÷ àæèëëóóëàõ òóõàé øèéäâýðèéã ÒÇ-ýýð ãàðãóóëæ áîëíî.

7.4 Õóãàöàà õýòýðñýí çýýëòýé õîëáîãäñîí á¿õ çàðäëûã õàðèóöëàãà àëäñàí àæèëòàí, ãèø¿¿í, çýýëäýã÷ õàìòðàí òºëæ, õîðøîîã õîõèðîëã¿é áîëãîñîí áàéõ ¿¿ðýãòýé.

7.5 61-ýýñ äýýø õîíîã õóãàöàà õýòð¿¿ëñýí çýýëäýã÷èä äàâòàí çýýë îëãîõ àñóóäëûã çºâõºí ÒÇ-ººð øèéäâýðë¿¿ëíý.

7.6 Çýýëäýã÷ íü çýýëèéí õóãàöàà äóóñàõààñ ºìíº çýýëèéã õ¿¿ãèéí õàìò ýðã¿¿ëýí òºëæ áîëîõ áà ýíý òîõèîëäîëä àøèãëàñàí õîíîãèéí òîîãîîð õ¿¿ãèéí õýìæýý òîäîðõîéëíî.

7.7 Çýýëäýã÷ 5.000.000 òºãðºãíººñ äýýø õýìæýýíèé çýýë õ¿ñ÷ áàéâàë àæëûí 7 õîíîãèéí ºìíº ýíý òóõàéãàà ã¿éöýòãýõ àëáàíä áè÷ãýýð ºðãºäºë ãàðãàæ ºãíº.

7.8 Õýðýâ çýýëäýã÷ 10.000.000 òºãðºãººñ äýýø õýìæýýíèé çýýëèéí õ¿ñýëòýé áàéâàë çýýëèéí çàõèàëãûã àæëûí 14 õîíîãèéí ºìíº áè÷ãýýð ãàðãàæ ºã÷ çýýë õ¿ñýõ ºðãºäëèéã áºãëºæ ºãíº.

Íàéì. Áóñàä ç¿éë

.8.1 Ýíýõ¿¿ æóðìûí çààëòòàé õîëáîãäîí ¿¿ñ÷ áîëçîøã¿é àëèâàà ìàðãààíûã ÇÁÕ àæëûí 5 õîíîãûí äîòîð øèéäâýðëýíý.

8.2 ÇÁÕ-îîñ ãàðãàñàí øèéäâýðèéã àëü íýã òàë õ¿ëýýí çºâøººðººã¿é òîõèîëäîëä õîðøîîíû ÒÇ ýíý àñóóäëûã øèëæ¿¿ëíý.

8.3 Õîðøîîíû òýðã¿¿ëýõ Ǻâëºëººñ ãàðãàñàí øèéäâýðèéã àëü íýã òàë õ¿ëýýí çºâøººðººã¿é íºõöºëä ýíýõ¿¿ àñóóäëûã ø¿¿õýä øèëæ¿¿ëíý.

        Хоршооны гишїїд /…………………………………/

                       

 

 

 

 

                                               

Дүрмийн 3-р хавсралт

 

 ХЗХ-ны зýýëèéí  ýðñäëèéí  ñàí  áàéãóóëàõ  æóðàì

  1. Æóðìûí  çîðèëãî

1.1. Õîðøîîíîîñ  îëãîñîí  çýýëèéí ãýðýýíèé  õóóëü ç¿éí  ¿íäýñëýë,  çýýëèéí  àøèãëàëò, ýðãýí  òºëºãäºëò õóãàöàà,  áàðüöàà,  áàòëàí  äààëòûí  õºðºíãèéí  íàéäâàðòàé  áàéäàë, çýýëèéí  ÷àíàðûí  áóñàä  ¿ç¿¿ëýëòèéã  òîäîðõîéëîõ, óã  ýðñäëèéã  áóóðóóëàõ  çîðèëãîîð çýýë  òºëºãäºõºä  ó÷èð÷  áîëçîøã¿é àëäàãäëààñ  õàìãààëàõ  ñàí  áàéãóóëàõ ,  çàðöóóëàõàä  àâàõ  àðãà  õýìæýýã  òîäîðõîéëîõîä ýíýõ¿¿  æóðìûí  çîðèëãî  îðøèíî.

  1. Çýýëèéí  ýðñäëèéí  ñàíãèéí  õóóëü  òîãòîîìæ

2.1. Ýðñäëèéí  æóðàìä  õýðýãëýãäýõ  íýð  òîìú¸î

2.1.1.    Çýýëèéí  áàðüöàà  õºðºí㺠- Çýýëäýã÷  çýýëèéí  ãýðýýíä  çààñàí  õóãàöààíä ãýðýýãýýð  õ¿ëýýñýí  ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëæ  ÷àäàõã¿é  òîõèîëäîëä  áèåëýëòèéã  õàíãóóëàõààð  õîðøîîíä  áàðüöààëñàí  õºäëºõ  áîëîí  ¿ë  õºäëºõ  õºðºí㺠, ýä  õºðºíãº, õºðºí㺠ýçýìøèõ  ýðõèéã õýëíý. Çýýëèéí  áàðüöàà  õºðºí㺠 íü õóóëèàð  õîðèãëîîã¿é  áºãººä  èðãýí,  õóóëèéí  ýòãýýäèéí  ººðèéí  õºðºí㺺ð  áàðèãäñàí  îðîí  ñóóö, ¿ë  õºäëºõ  ýä  õºðºíãº, ò¿ðãýí  áîðëîãäîõ  áàðàà  ìàòåðèàë, ¿íýò  ýäëýë, ¿íýò  öààñ  áîëîí çýýëä¿¿ëýã÷ýýñ  õ¿ëýýí  çºâøººðñºí  áóñàä  õºîºí㺠 áàéæ  áîëíî.  Çýýëèéí  áàðüöààíä  ¿ëäýýõ  ¿ë  õºäëºõ  ýä  õºðºí㺠íü  õºðºíãèéí  óëñûí  á¿ðòãýëä  á¿ðòã¿¿ëñýí  áàéíà.

2.1.2.    Çýýëèéí  áàòëàí  äààëò – Çýýëäýã÷ íü  àâñàí  çýýë, ò¿¿íèé  õ¿¿ã  çýýëèéí  ãýðýýíä  çààñàí õóãàöààíä òºëæ  ÷àäàõûã çýýëä¿¿ëýã÷èéí  ºìíº  áàòàëæ,  õýðýâ  òºëæ  ÷àäàõã¿é  áîë  ò¿¿íèé  íýðèéí ºìíººñ  óã  òºëáºðèéã á¿õýëä íü  áóþó  õýñýã÷ëýí  ã¿éöýòãýõ  ¿¿ðãèéã  íü  õ¿ëýýñýí  ãóðàâäàã÷  ýòãýýäèéí  òºëáºð  ã¿éöýòãýõ  ¿¿ðãèéã õýëíý. Áàòëàí  äààã÷ íü  õ¿ëýýñýí  ¿¿ðãýý  ººðèéí  õºäëºõ  áîëîí   ¿ë  õºäëºõ  ýä  õºðºíãº,  ò¿¿íèéã  ýçýìøèõ  ýðõ  áîëîí  äàíñàí   äàõü  ìºíãºí  õºðºí㺺ð  õàðèóöíà.

2.1.3.    Çýýë  òºëºõ  ãýðýýò  õóãàöàà -  Çýýëèéã  ýðãýæ  òºëºõ  òàëààð çýýëäýã÷  õîðøîî  õî¸ðûí  õîîðîíä  çýýëèéí  ãýðýýãýýð  õàðèëöàí  òîõèðîëöñîí  õóãàöàà  áîëîí  õóóëü  òîãòîîìæèä íèéö¿¿ëýí  õîðøîî,  çýýëäýã÷  õî¸ðûí  õîîðîíä  òîõèðîëöîæ  ñóíãàñàí çýýëèéí  òºëáºð  áàðàãäóóëàõ   õóãàöààã  îéëãîíî.

2.1.4.    Çýýë  òºë¿¿ëýõ  àæèëëàãàà -  Çýýëèéí  òºëáºð  õèéëã¿¿ëýõ  çîðèëãîîð  çýýëèéí  áîëîí  áàðüöààíû  ãýðýýãýýð áàðüöààëæ  àâñàí  ýä  õºðºíãèéã  õîðøîî  áèåò  áàéäëààð  íü  ººðèéí  ºì÷ëºëä  àâàõ  øààðäëàãàòàé  áîë  ºì÷ëºõ  ýðõèéã  õóóëü  òîãòîîìæèéí  äàãóó  íýõýìæëýõ,  íýìýëò  áàðüöàà  øààðäàõ, çýýëýýð  ñàíõ¿¿æ¿¿ëæ  áóé  òºñëèéí  îðëîãûã  äàíñàíä  òºâëºð¿¿ëýõ,  çýýë  áàòëàí  äààëò,  áàðüöààíû  ãýðýý   õóóëü  òîãòîîìæèéí  äàãóó  õèéãäýýã¿é  òîõèîëäîëä  íºõºæ  áàéãóóëàõ,  çýýëèéí  õóãàöàà  õýòðýëòèéí  øàëòãààíûã  ñóäàëæ  ãýðýýã  øèíý÷ëýõ  çýðýã  àðãà  õýìæýýã  àâàõ,  çýýëèéí  ãýðýý  çºð÷èãäñºí  òîõèîëäîëä  çýýëèéã  õóãàöààíààñ  íü  ºìíº  òºë¿¿ëýõ  çýðýã   àæèëëàãààã õèéíý.  Çýýë  òºë¿¿ëýõ  àæèëëàãààã  òóñ  õîðøîîíû  çýýëèéí  ¿éë  àæèëëàãààã  çîõèöóóëàõ  æóðìûí 6—ð ç¿éëä  çààñàí äàãóó  õýðýãæ¿¿ëíý.

2.1.5.    Çýýëèéí  áàãö  ãýæ  òóõàéí  òàéëàíò  ¿åèéí ýöñýýðõè õîðøîîíîîñ  îëãîñîí  çýýëèéí  íèéò  ä¿íã  õýëíý.

2.1.6.    Çýýëèéí  ýðñäëèéí  ñàí ãýæ çýýëèéí  áàãöûã  ÷àíàð  áàéäëààð íü àíãèëæ  ýíýõ¿¿  æóðàìä  çààñàí  äàãóó  òàéëàíò ¿åèéí  çàðäëààð  áàéãóóëñàí  íººö  áóþó  çýýëèéí  ñºðºã  òîõèðóóëàõ   äàíñûã  õýëíý.

  1. Ýðñäëèéí  ñàí  áàéãóóëàõ

3.1. Õîðøîî  çýýëèéí  ¿ëäýãäëýý  ñàðä  íýã  óäàà,  øààðäëàãàòàé  ãýæ  ¿çâýë  ñàðä 1- ýýñ  äýýø  óäàà  àíãèëæ ,  àíãèëàë  òóñ  á¿ðýýð íü  òºëºãäºõºä   ó÷èð÷  áîëçîøã¿é  àëäàãäëààñ  õàìãààëàõ  ñàíã  áàéãóóëíà.


 

 





Гэгээн үйлсийн эзэн бид

Н.Найдансүрэнгийн үг, Хөгжмийн зохиолч, Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн Д.Цэвээнравдангийн ая “Гэгээн үйлсийн эзэн бид” дууг толилуулж байна.
[ татаж авах ]

Манай зочид

mod_vvisit_counterӨнөөдөр815
mod_vvisit_counterӨчигдөр2364
mod_vvisit_counterЭнэ 7 хоног3179
mod_vvisit_counterӨнгөрсөн 7 хоног16539
mod_vvisit_counterЭнэ сар44161
mod_vvisit_counterӨнгөрсөн сар61747
mod_vvisit_counterБүгд нийт336294